بررسی بازدهی دارایی‌ها از ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۵ در ایران

دهه ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۵ را می‌توان یکی از سرنوشت‌سازترین و پرنوسان‌ترین دوره‌های تاریخ اقتصادی معاصر ایران دانست. در این بازه ده‌ساله، اقتصاد کشور تحولات عمیقی همچون فراز و فرود توافق‌های بین‌المللی، بازگشت و تشدید تحریم‌های اقتصادی، تغییرات پیاپی در سیاست‌های پولی و ارزی، ابرتورم‌های مقطعی، رونق و رکود کم‌سابقه در بازار سرمایه و در نهایت تثبیت و پذیرش دارایی‌های نوین دیجیتال را تجربه کرد.

در چنین فضایی، اصلی‌ترین چالش سرمایه‌گذاران، کارآفرینان و حتی خانواده‌های ایرانی، «حفظ قدرت خرید» و جلوگیری از فرسایش سرمایه در برابر شتاب تورم بوده است. سوال اساسی که ذهن هر فعال اقتصادی را به خود مشغول می‌سازد این است: اگر در سال ۱۳۹۵ تصمیم به سرمایه‌گذاری بلندمدت می‌گرفتیم، کدام سبد دارایی بیشترین ارزش‌افزوده واقعی را خلق می‌کرد و کدام گزینه‌ها به زیان پنهان منجر می‌شدند؟

برای شفاف‌سازی این مقایسه و درک عینی اعداد، در این پژوهش تحلیلی فرض می‌کنیم در ابتدای سال ۱۳۹۵ مبلغ ۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان (یک میلیون تومان( سرمایه نقدی در اختیار داشتیم. در ادامه، مسیر ده‌ساله این یک میلیون تومان را در تک‌تک بازارها بررسی کرده و عملکرد هر دارایی را با خط‌کش تورم عمومی می‌سنجیم.

مسیر ۱۰ ساله ۱ میلیون تومان

۱. شاخص تورم عمومی کشور (معیار پایه حفظ ارزش پول)

رشد کل در طول دهه: افزایش میانگین حدود ۵۲ برابری (۵,۱۰۰ درصد).

ارزش تعدیل‌شده ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: ۵۲,۰۰۰,۰۰۰ تومان

 ۲. سپرده‌های بانکی (امنیت اسمی، زیان واقعی)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۶,۲۰۰,۰۰۰ تومان

درصد بازدهی کل: ۵۲۰ درصد (رشد ۶.۲ برابری)

۳. صندوق‌های سرمایه‌گذاری درآمد ثابت 

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۹,۵۰۰,۰۰۰ تومان

درصد بازدهی کل: ۸۵۰ درصد (رشد ۹.۵ برابری)

۴. بازار ارز آزاد (دلار آمریکا)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۶۱,۲۰۰,۰۰۰ تومان

درصد بازدهی کل: ۶,۰۲۰ درصد (رشد ۶۱.۲ برابری)

۵. بازار خودرو (خودروهای پرتیراژ داخلی)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۳۶,۰۰۰,۰۰۰ تومان

درصد بازدهی کل: ۳,۵۰۰ درصد (رشد ۳۶ برابری)

۶. بازار املاک و مستغلات (مسکن شهری/تهران)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۳۳,۷۰۰,۰۰۰ تومان (صرفاً ارزش سرمایه‌ای ملک)

درصد بازدهی کل: ۳,۲۷۰ درصد (رشد ۳۳.۷ برابری)

7. بازار سرمایه ایران (شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۹۴,۴۰۰,۰۰۰ تومان

درصد بازدهی کل: ۹,۳۴۰ درصد (رشد ۹۴.۴ برابری)

8. فلز مس (سرمایه‌گذاری صنعتی)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۱۲۶,۱۵۰,۰۰۰ تومان

درصد بازدهی کل: ۱۲,۵۱۵ درصد (رشد ۱۲۶ برابری)

9. مسکوکات بانکی (سکه تمام بهار آزادی / طرح امامی)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۲۰۷,۹۳۰,۰۰۰ تومان

درصد بازدهی کل: ۲۰,۶۹۳ درصد (رشد ۲۰۸ برابری)

۱۰. طلای خام و آب‌شده (طلای ۱۸ عیار)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۲۱۱,۳۵۰,۰۰۰ تومان

درصد بازدهی کل: ۲۱,۰۳۵ درصد (رشد ۲۱۱ برابری)

۱۱. صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلا 

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۲۲۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان

درصد بازدهی کل: ۲۲,۴۰۰ درصد (رشد ۲۲۵ برابری)

12. فلز نقره (فلز گران‌بهای پوشش‌دهنده)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: حدود ۲۳۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان (با مبنای گرمی ۴۹۰ هزار تومان)

درصد بازدهی کل: ۲۳,۲۲۰ درصد (رشد ۲۳۳ برابری)

۱۳. بیت‌کوین و بازار رمزارزها (پدیده نوین جهانی)

ارزش ۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵: بیش از ۷,۶۶۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان (۷ میلیارد و ۶۶۰ میلیون تومان)

درصد بازدهی کل: ۷۶۵,۹۰۰ درصد (رشد ۷,۶۶۰ برابری)

جدول مقایسه‌ای جامع دارایی‌ها (بر اساس رتبه‌بندی عملکرد)

درس استراتژیک برای سرمایه‌گذاری در آینده

1. شکست تفکر سود ثابت: سپرده بانکی و درآمد ثابت هیچ تناسبی با واقعیت‌های اقتصادی تورم مزمن ایران ندارند و به عنوان تله نقدینگی عمل می‌کنند.
2. سه‌گانه طلایی فلزات و کامودیتی‌ها: نقره، طلا، سکه و مس به دلیل داشتن دو موتور محرک (انس جهانی + نرخ ارز) قوی‌ترین محافظان سرمایه در ایران بوده‌اند.
3. مزیت صندوق‌های بورسی طلا: این ابزارها توانسته‌اند تمام بازدهی طلای فیزیکی را بدون دردسرهای حباب، مالیات و امنیت فراهم کنند.
4. اثر معجزه‌آسای تنوع‌بخشی نوین: سهم ناچیز چند درصدی از دارایی‌های نوظهور (رمزارزها) می‌تواند کل بازدهی یک دهه سرمایه‌گذاری را دگرگون سازد.